Hangi mekânı hangi lens çeker

Lobiye girince insan bir an durur. Tavan yüksek mi, resepsiyon uzak mı, ışık nereden geliyor. Bunu göstermek için tam karede 16-35 mm yeter. 16 mm'ye gelince resepsiyon, tavan ve kapı aynı karede buluşur. Mekân ferahlar. Misafir daha eşikteyken içeri alınmış gibi hisseder.

24 mm daha sakindir. Kolon şişmez, köşedeki abajur uzamaz. Lobi hâlâ büyük durur, ama içeri giren kişi fotoğrafa kızmaz. 14 mm ve balıkgözünde iş bozulur. Kenardaki insan uzar, düz duvar yay gibi olur. Ferahlık güzeldir. Otelin oyuncağa dönmesi değil.

Lobinin başı da sonu da net kalsın isterseniz diyaframı kısın. Diyafram, lensin ışık aldığı deliktir. f/8 ile f/11 arasında delik küçüktür. Resepsiyon nettir, arka duvar da. Işık azalınca perde yavaşlar, makine titrer. Sehpa o yüzden vardır. ISO'yu düşük bırakın. Mermer ve ahşap kum gibi dağılmasın.

Şu lobi Singapur'da, Fullerton Bay. Tam karede 24 mm, diyafram f/9. Tavan, avizeler ve resepsiyon aynı bakışta. Duvarlar hâlâ dik.

Tabağa geniş açı tutunca yakın kenar şişer, uzak kenar kaçar. Yemek dökülmüş gibi durur. Sofrada istediğimiz şey iştahtır.

35 mm salonu kurar. Köşeden bakınca masalar birbirinin ardına dizilir, oda yürünecek gibi olur. Ortadan çekilen salon düz kalır, biraz da yalnız.

Luang Prabang'da Amantaka'nın restoranı tam da böyle, köşeden, 35 mm. Diyafram f/16. Masalar birbirinin ardına gidiyor. Odada yürünecek gibi.

50 mm masanın yanına oturmuş gibidir. Peçete, bardak, örtünün kıvrımı kadraja girer. Arka yumuşar ama kaybolmaz. Kahvaltı böyle anlatılır.

85 mm tabağın kendisine eğilir. Sos, buhar, ekmeğin kabuğu öne gelir. Kokteyl bardağı da kalabalıktan ayrılır. İnsan bir an sadece o bardağa bakar. İçki ağır, yakın, içilecek gibi durur.

Kumaşa, mermerin damarına, sabunun üstündeki kabartmaya daha da sokuluruz. 100 mm makro dokuyu avucun içi kadar büyütür. Pahalı his çoğu zaman burada başlar. Çünkü insan malzemeye ancak yaklaşınca inanır.

Bu karelerde diyaframı açın. f/2 ile f/2.8 arasında delik büyüktür, arka dağılır. Her şey net olmak zorunda değil. Net olan, dokunmak istediğiniz şey olsun.

Aşağıdaki sofra aynı otelde, 50 mm. Diyafram f/14, yani kısık. Bardak da oda da duruyor. Açık diyafram olsaydı sadece tabağın kendisi kalır, salon silinirdi. Olan şu: masanın yanına oturmuşsunuz.

17 metrekarelik odayı 16 mm ile çekince yatak küçülür, yer büyür. Fotoğraf süit gibi gülümser. Misafir kapıyı açınca surat düşer. Geniş açı burada cömertlik değil, tutulmayan bir sözdür.

Odaya 24 mm yeter. Yatak, pencere ve bir köşe bir arada durur. Duvarlar hâlâ duvardır. Makineyi köşeye alınca bu üçü aynı bakışa girer. 35 mm daha içtendir. Salon vaat etmez. Burada oturulur, burada uyunur der.

Çok küçük banyoda 16 mm gerekebilir. Duşla lavabo tek karede anlatılacaksa bu bir yalan değil, sığdırmaktır. Musluk kenarda uzuyorsa bir adım geri gelin, 20 ile 24 mm'ye çıkın. Aynalı lavaboda kaydırmalı lens sizi kurtarır. Gövdeyi aynanın dışında tutup lensi yana kaydırınca siz camda görünmezsiniz. Çizgiler de dik kalır.

Aşağıdaki yatak Amantaka'da. Tam karede 20 mm, f/11. Süit büyük. Yatak hâlâ yatağın kendisi, kapılar yerinde, duvarlar duvar. 16 mm'ye inseydik zemin büyür, yatak küçülürdü.

Koridor 16 mm ile bitmeyen bir tünele döner, kapılar uzaklaşır. 35 mm kapıların ritmini bırakır. Yürürsünüz, sonu kaybolmaz.

Bu koridor Amantaka'nın spa'sında. Tam karede 28 mm, f/13. 35 mm kadar sakin. Kapıların ritmi duruyor, sonu görünüyor.

Sokakta durup 16 mm ile yukarı bakınca bina arkaya yaslanır. Otel, düşecekmiş gibi bir kuleye döner. Kimse öyle bir kapıdan girmek istemez.

Bunu toparlayan lens kaydırmalı 24 mm'dir. Adı tilt-shift'tir. İki hareketi vardır. Shift, lensi gövdeye paralel kaydırır. Gövde yere dik durur, lens yukarı çıkar, çizgiler dik kalır. Bina ayağa kalkar. Yüksek lobide de böyledir. Kamerayı tavana kaldırırsanız duvarlar birbirine kapanır. Lensi kaydırırsanız kapanmaz.

Tilt, netliği eğer. Uzun bir masada hem ön tabağı hem arka tabağı seçilebilir bırakır. Cephede işin özü shift'tedir.

Elinizde tilt-shift yoksa geri çekilin. Cepheyi 35 veya 50 mm ile karşıdan alın. Yukarı bakmak zorunda kalmazsınız. Eğikliği sonra bilgisayarda düzeltmek camı eğer, köşeleri yer.

Amantaka'nın kapısı 26 mm, karşıdan, akşam üstü. Tilt-shift değil. Yukarı bakılmamış. Bina ayakta. Böyle bir kapıdan girilir.

Çekim çantasına üç lens çoğu otel için yeter. 16-35 mm lobi ve geniş salonlar için. 35 veya 50 mm oda, koridor ve masa için. 85 mm tabak, bardak ve kumaş için. Bina kendisi konuşacaksa yanına 24 mm tilt-shift koyun.

Deklanşöre basmadan önce bir kez sorun. Bu kare odayı mı büyütüyor, malzemeyi mi sevdiriyor, binayı mı ayakta tutuyor? Lens, o sorunun cevabıdır.